Piaskowiec

Jedną z charakterystycznych cech wyglądu piaskowca jest jego tekstura. Każdy piaskowiec jest klastyczny i średnioziarnisty, co oznacza, że ​​składa się z fragmentów skał i minerałów, których wielkość waha się od około 1/4 do 2 mm. Fragmenty te są widoczne gołym okiem (czasami tylko ledwo), bez konieczności używania ręcznego obiektywu. Mimo to ręczna soczewka jest naprawdę zabawnym i użytecznym narzędziem podczas obserwacji każdej skały, zwłaszcza piaskowca.

Chociaż określony rozmiar ziaren piaskowca jest ściśle ograniczony, istnieje znacznie większa zmienność, jeśli chodzi o kształt ziaren i stopień ich sortowania.

Ziarna piaskowca mogą mieć pełne spektrum, od kanciastych do zaokrąglonych. Obie odmiany piaskowca „arkose” i „graywake” mają ziarna kanciaste, podczas gdy „arenit kwarcowy” ma ziarna dobrze zaokrąglone. Kształt ziaren wynika zarówno z ich źródła, jak i ze wskaźnika odległości, jaką przebyły przed osadzeniem.

Podobnie „arenit kwarcowy” ma bardzo dobrze wysortowane ziarna, natomiast „arkoza” i „szarogłaz” są słabo wysortowane. Sortowanie ziaren odnosi się do zmienności wielkości ziaren, zatem arenit kwarcowy ma ziarna o bardzo podobnej wielkości, podczas gdy arkoza i szarawacke mogą mieć ziarna obejmujące całe spektrum wielkości od 1/4 do 2 mm.

Piaskowiec jest tak powszechny i ​​stosunkowo rozpoznawalny, że można by pomyśleć, że jego identyfikacja jest banalną sprawą. Choć często tak się dzieje, założenie to często prowadzi do błędnego utożsamiania innych rodzajów skał z piaskowcami. Podobnie jak w przypadku każdej skały, ważne jest, aby przy identyfikacji piaskowca i jego odmian zastosować bardziej systematyczne podejście.

Aby zidentyfikować piaskowiec, należy obserwować skałę i upewnić się, że składa się z pojedynczych ziaren piasku. Ziarna te mogą mieć wielkość od 1/4 do 2 mm. Powierzchnia skały będzie szorstka i ziarnista jak papier ścierny. Piaskowiec może mieć prawie dowolny kolor, ale najczęściej jest brązowy, brązowy, białawy lub czerwonawy.

Osad klastyczny – powstaje w wyniku spajania się fragmentów skał i minerałów
Średnioziarnisty – poszczególne ziarna mają średnicę od 1/4 do 2 mm
Dodatkowo można zidentyfikować podtypy piaskowca na podstawie ich koloru, kształtu ziaren i stopnia ich sortowania.
Graywacke – Ziarna kanciaste, słabo wysortowane, zazwyczaj szare lub ciemnoszare
Kwarc Arenit – Zaokrąglone, dobrze wysortowane ziarna, zwykle białawe, brązowe lub szarawe
Arkose – Ziarna kanciaste, słabo wysortowane, zazwyczaj czerwonawe lub pomarańczowe

Piaskowiec może również reagować z kwasem. Do testów kwasowości wolę używać zwykłego białego octu, ale w warunkach laboratoryjnych zwykle używa się rozcieńczonego roztworu kwasu solnego.

Najczęstszą przyczyną reakcji piaskowca z kwasem jest cement. Jeśli piaskowiec zostanie sklejony kalcytem (co zwykle ma miejsce), cement ten zareaguje i będzie musował z kwasem. Jednak wiele piaskowców jest cementowanych razem z innym materiałem (zwykle krzemionką), który nie reaguje z kwasem, więc ten test nie jest diagnostyczny.

Nawet zadawanie tego pytania może wydawać się głupie. Na to pytanie najwyraźniej odpowiedzieliśmy już wcześniej w tym artykule – piaskowiec powstaje z piasku, prawda? Ale prawdziwa odpowiedź może być nieco bardziej skomplikowana. Z czego zatem zbudowany jest piaskowiec?

Ogólnie rzecz biorąc, piaskowiec składa się z ziaren piasku, które pochodzą ze starszych skał, które zostały rozbite i zużyte. Ziarna piasku są zwykle wykonane z kwarcu lub skalenia, ale mogą to być prawie wszystkie minerały. Łącznikiem tych ziaren jest cement, który zwykle składa się z krzemionki, kalcytu lub tlenku żelaza.

Można znaleźć skamieniałości w piaskowcu, jeśli w momencie osadzania panowały odpowiednie warunki. Nie są tak liczne w piaskowcu, jak w łupkach i wapieniach, ale nadal jest to stosunkowo częste zjawisko.

Minerały, z których wykonane są ziarna piasku, są zwykle bardzo twarde. W szczególności większość piaskowców składa się głównie z ziaren kwarcu i skalenia. Minerały te są bardzo powszechne na powierzchni Ziemi i bardzo odporne na warunki atmosferyczne. Z biegiem czasu mogą wytrzymać wiele nadużyć, nie ulegając całkowitemu zniszczeniu.

Inne minerały mogą rozpaść się na cząstki wielkości gliny lub całkowicie się rozpuścić, ale kwarc i skaleń mają tendencję do utrzymywania się przez długi czas. Oznacza to, że można je transportować na duże odległości, aby ostatecznie je zebrać, przerobić i zestalić w piaskowiec.

Cement, który łączy ziarna, jest prawie całkowicie zależny od minerałów obecnych w wodzie przepływającej przez piasek w czasie zagęszczania i cementowania. Na przykład woda zawierająca krzemionkę przeniknie przez ziarna piasku i stopniowo pokryje ich powierzchnię krzemionką w miarę wytrącania się z roztworu, ostatecznie wiążąc ziarna razem.